|
ไขมันในร่างกายของเราเป็นสารจำพวก hydrophobic ที่ไม่สามารถละลายน้ำได้ ดังนั้นการที่ไขมันจะอยู่ในกระแสเลือดได้ต้องรวมตัวกับโปรตีนได้สารประกอบที่เรียกว่า" Lipoprotein "
High-density lipoproteins (HDL) เป็น lipoprotein ชนิดหนึ่ง มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 8-11 nm มีความหนาแน่นมากกว่า 1.063 g/ml ไม่มี apo B protein แต่จะมี apo AI เป็นโปรตีนหลักใน HDL-c ซึ่งประกอบด้วย
- Apo A-I ทำหน้าที่เป็น Major protein of HDL, activition of LCAT, stimulate cholesterol efflux
- Apo A-II ทำหน้าที่เป็น Ligand of HDL binding sites
- Apo A-IV ทำหน้าที่เป็น Activition of LCAT, modultion of LPL, stimulation of cholesterol efflux
- Apo C-I ทำหน้าที่เป็น Activition of LCAT
- Apo C-II ทำหน้าที่เป็น Activation of LPL
- Apo C-III ทำหน้าที่เป็น Inhibition of LPL
- Apo E ทำหน้าที่เป็น Ligand of apo E receptor, mobilisation of cellular cholesterol in macrophage and efflux
หน้าที่ของ HDL คือ ทำหน้าที่ขนส่ง cholesterol และ กรดไขมัน จากส่วนต่างๆ ของร่างกายไปที่ตับเพื่อทำลาย โดยใช้ enzyme LCAT(lecithin-cholesterol-acyl-transferase) เปลี่ยน chlolesterol ให้เป็น cholesterol ester เก็บไว้ในแกนกลางของ HDL-c HDL-c ตัวนี้เรียกว่า HDL3 ในระหว่างทางอาจจมีการรับ free fatty acid หรือ triglyceride จากพวกที่โดน lipase ย่อยสลายไว้ ก็จะมีโมเลกุลใหญ่ขึ้น เรียกว่าเป็น HDL2 แล้วจึงนำเข้าสู่ตับ แต่โมเลกุลของ HDL2 และ HDL3 นั้นอาจเปลี่ยนรูปไปมากันได้โดยอาศัย LCAT ช่วย กรณีที่ผู้ป่วยที่มีระดับ HDL ต่ำกว่าปกติจะทำให้มีการสะสมของ cholesterol ในเนื้อเยื่อและผนังหลอดเลือดมากขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุเบื้องต้นที่สำคัญของการเกิดโรค atherosclerosis และ โรคหัวใจขาดเลือด นอกจากนี้ HDL ยังมีบทบาทหน้าที่ที่สำคัญคือ
- Cholesterol efflux
- Antioxidative effects
- Effect on endothelial function
- Inhibition of platelet activation and coagulation
- Mudulation of smooth muscle proliferation
หากแบ่งย่อย HDL ลงไปอีกจะแยกได้เป็น 3 ประเภทคือ nascent HDL (pre-beta), HDL2, HDL3 ซึ่งแต่ละตัวจะมีหน้าที่เหมือนกันคือ นำ cholesterol จากส่วนต่างๆ ของร่างกายไปสู่ตับเพื่อทำลาย โดยตัวที่มีบทบาทสำคัญคือ nascent HDL ที่สร้างมาจากตับและลำไส้ จะเป็น HDL ที่ยังไม่มี cholesterol ester ในโมเลกุล จึงสามารถรับ cholesterol ester เพื่อออกไปทำลายได้มาก ดังนั้นในผู้ป่วยที่มีระดับ HDL สูง แต่ไม่ได้หมายความว่าอัตราเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดจะลดลง หรือระดับ total cholesterol จะลดลง ด้วยสาเหตุที่ว่าไม่สามารถวัดลงไปถึง nescent HDL นั้นเอง
หลักการตรวจวิเคราะห์
Enzymatic color test
LDL,VLDL, CHYOMICRONS --------- detergent, poly anion --------> STABLE COMPLEXS
HDL ----------- detergent ---------------------> HDL DISTRUPTED
HDL-CHOLESTEROL ------------ CE,CO ---------------------> CHOLESTERONE + H2O2
H2O2 + DSBMT + 4 AA ------------------ PEROXIDASE -------> COLOR DEVELOPMENT
NORMAL RANGE
- 35-60 mg/dl
INTERPRETATION
- HDL < 35 mg/dl Major risk factor for CHD
- HDL > 60 mg/dl Negative risk factor for CHD
|